İnsanın hayatı yaşanan günlerin sayısıyla değil, alıp verilen nefes sayısıyla ölçülür. Bu, bize yavaş ve derin nefesin önemini gösterir. Nefes çok hızlı ve çabuksa ömür çabuk tükenir. Hızlı nefes, ayrıca akciğer ve kalp hastalıklarının işaretçisidir. Birey, doğru ritimde nefes alıp vermeyi öğrenince solumu yavaşlayıp derinleşir. Bu, solunum sistemini güçlendirir, sinir sistemini sakinleştirir ve ihtirasları azaltır. İhtiras ve istekler azaldıkça zihin sakinleşerek özgürleşir ve konsantrasyon için yararlı bir araca dönüşür. Yavaş, derin, düzenli ve doğru nefes alışverişi insanları solunum problemlerinden, öksürükten, astımdan, baş, göz ve kulak ağrılarından ve sinirsel gerginliklerden kurtarabilir.

Nefes aritmik oldukça kalp rahatsız olur, zihin ve sinir sistemi gerilir. Bu da ruhu baskı altında tutarak sıkıntıya sokar. Bunun için insan her şeyden önce nefesini dengeleyerek kontrol altına almalıdır. Zihni bir at arabasına benzetirsek, buradaki 5 at 5 duyuyu temsil eder: Görme, işitme, koklama, dokunma ve tatma. Atları kontrol eden ip ise nefestir. Nefes doğru yönde uygulanırsa istekler kontrol altına alınır ve atlar istenilen yönde gider ve zihin arabası kolay ve rahat kullanılır. Nefes yanlış kullanılıyor ise, istekler güçlenecek, atlar kontrolden çıkacak ve araba sağa sola sallanacaktır. Doğru nefes kullanımı öğrenilip nefes kontrol edildikçe ve zihin huzura daldıkça insan tarif edilemez bir hazza ulaşır.

Doğru ve bilinçli uygulanan nefes egzersizleri, akciğerleri güçlendirerek kapasitesini artırır ve bedenin iç ateşini yükselterek toksinlerin yakılmasına yardım eder. Egzersizler sırasında önce nefes verilir, yani akciğerler tamamen boşaltılır, nefes kısa bir süre tutulduktan sonra nefes alınır. Havanın akciğerlerde tutulması, akciğer peteklerinin açılmasına yardımcı olur. Böylece alınan oksijenden daha fazla yararlanma imkanı elde edilir. Nefesi tutarken basınç arttığından akciğerlerden daha fazla oksijen alınır; kandan akciğerlere daha çok karbondioksit gider ve dışarı atılır.

Yeni doğmuş bir bebeği izlerseniz onun karından nefes alıp verdiğini görürsünüz. Bu en doğru ve doğal nefestir. Zamanla bu doğru nefes unutulur; insan ağzıyla nefes alıp vermeye başlar, nefes alışverişinde akciğerleri tam olarak kullanamaz ve nefesin doğal bioritmi bozulur. Bu tür yanlış nefeste, akciğerlerin yalnız üst kısmı kullanılmakta ve kana daha az miktarda oksijen gitmektedir. Bu bedenin yorgun, cansız ve bitkin olmasına yol açar ve hastalıklara karşı direnci azaltır. Bir çok insanın soluk alışverişi yüzeysel ve çabuk olduğu için akciğerler tam kapasitesiyle kullanılamamaktadır. Yüzeysel solunum, beden hücrelerinin oksijenden mahrum olduğu ve akciğerlerin solunum sırasında ortaya çıkan toksinlerden arındırılamadığı anlamına gelir. Böyle bir solunum sürecinde diyafram hareketsiz kaldığından böbrekler, bağırsaklar ve tüm vücut sistemi pasifleşir ve kalp gerilir. Daha önce de belirttiğimiz gibi, yanlış nefes sinir sistemini ve kalbi olumsuz yönde etkilemektedir. Bu da bir çok hastalığı beraberinde getirir.

Doğru Nefes

Tam nefes egzersizi karın, göğüs ve omuz nefeslerinin sırasıyla uygulanmasıdır. Tam nefes alırken önce karın şişirilmeli, diyafram aşağıya hareket etmeli ve akciğerlerin alt bölümü havayla doldurulmalı; daha sonra göğüs genişletilmeli ve akciğerlerin orta bölümü havayla doldurulmalı; son olarak da omuzlar kaldırılarak akciğerlerin üst bölümü havayla doldurulmalıdır. Böylece akciğerler tam olarak havayla doldurulur. Nefes verirken önce karın içeri çekilir, diyafram yukarı hareket eder ve alt bölüm boşaltılır; daha sonra göğüs kafesi iner ve orta bölüm boşaltılır; son olarak da omuzlar iner ve üst bölüm boşaltılır. Egzersiz ritmik olarak uygulanmalıdır; bu, bedeni doğal bioritmine kavuşturur. Bu nefes biçimi diyaframı harekete geçirdiği için derin, sağlıklı ve doğru nefestir. Diyafram hareketleri böbrek ve bağırsakları da etkileyerek onların daha etkin biçimde çalışmasını sağlar. Böylece tüm vücut sistemi aktifleşir ve kalp rahatlar.

Nefes ve Bioenerji

İnsan vücudunda 108 esas kanal (Nadi) mevcuttur. Direk yol anlamına gelen Şuşumna Nadi merkez enerji kanalıdır; kafanın tepesinden başlayıp omurgadan geçerek kuyruksokumunda son bulur. Şuşumna Nadi’nin solundan İda Nadi, sağından ise Pingala Nadi adında ikincil kanallar geçmektedir. Pingala Nadi kanalı sağ, İda Nadi kanalı ise sol burun deliğinden başlayarak kuyruksokumuna kadar iner. İnsan bedeni kendiliğinden küçücük bir evrendir. Güneş ve Ay enerjisi insan bedeninde kullanılmaktadır. Güneş enerjisi Pingala Nadi kanalından, Ay enerjisi de İda Nadi kanalından akmaktadır. Bu iki kanalın arasından da Şuşumna Nadi –ateş kanalı- geçer. Kozmik enerji nefes alırken hava ile birlikte vücuda girmektedir. İnsan nefes aldıkça akciğerlerini hava ile, bioenerji kanallarını ise kozmik enerji ile doldurmaktadır. Kozmik enerji vücuda yerleştikçe “yaşam enerjisi” olarak adlandırılır ve vücutta hareket ederek vücudun farklı bölümlerine fayda sağlayan enerji akımlarına bölünür.

Yanlış nefes, beslenme, düşünce ve eylem alışkanlıkları zamanla vücuttaki bioenerji kanallarının tıkanmasına yol açmaktadır. Böylece insan, nefes alırken içine çektiği Prana’nın yalnız küçük bir kısmını kullanmakta ve kalan büyük kısmını kullanmadan nefes verirken dışarı atmaktadır. Bu, bedendeki bioenerji aktivitesinin düşmesine, vücudu kaplayan bioenerji alanı Aura’nın küçülmesine ve gücünü kaybetmesine sebep olur; organların güçsüz düşmesine ve hastalıklara çabuk yakalanmasına yol açar. Aura, vücudun enerji kalkanıdır ve bu kalkan küçülüp güçsüz düştükçe insan, her türlü negatif enerjinin etkisine maruz kalır. Bioenerji kanalları tamamen tıkanınca vücut felç olur. Doğru ve bilinçli nefes egzersizleri, tıkanmış bioenerji kanallarının açılmasını ve tam kapasitede çalışmaya başlamasını sağlar. Egzersizler, bioenerji akımlarını düzenler, vücudu kaplayan Aura’yı güçlendirip genişletir ve vücuttaki Çakra’ları (bioenerji merkezleri) aktifleştirir.

Pranayama uygulamasıyla birey kişisel nefesi evrensel nefesle uyumlandırır. Kişisel nefes evrensel nefesle uyum haline geldikçe bilinç genişler, birey evrene açılır ve evreni hisseder. Kendinin evrenin bir parçası olduğunu algılar ve evrensel gücü duyumlamaya başlar; bedende kilitlenmiş egoist yandan kurtularak evrensel özgürlüğe kavuşur.

Duruş

Denge