Kör Saatçi

Richard Dawkins, birikimli seçilim teorisini açıklamak için yazdığı kitabına şöyle başlıyor;

‘Varlığımız bir zamanlar gizemlerin en büyüğü idi fakat artık çözümlendiği kanısındayım. Gizemi Darwin ve Wallace çözdüler, biz onların çözümüne dipnotlar eklemeyi sürdürüyoruz. Pek çok insanın bu derin soruya getirilen zarif ve güzel çözümden haberinin olmaması, hatta inanılmaz bir şekilde böyle bir soru olduğunun farkında bile olmaması beni şaşırttığı için bu kitabı yazdım. Varoluşumuza ilişkin esin vermeyi istiyorum. Doğrusunu söylemek gerekirse, tüyleri diken diken edecek bir gizem bu.

Gizem büyüktür:

Bilgisayarlar bilinçli tasarlanırlar ve bilerek imal edilirler. Bilgisayardaki sözcükleri anlamaya yarayan beynimiz ise, yaklaşık on milyar kilo nöron içerir. Bu milyarlarca sinir hücresinin çoğunda, her hücreyi başka hücrelere bağlayan ‘elektrik telleri’ var. Bunun da ötesinde, moleküler genetik düzeyinde, vücuttaki bir trilyondan fazla hücrenin her biri bir bilgisayarın

bin katı, kesin bir doğrulukla şifrelenmiş dijital bilgi içeriyor. Canlıların karmaşıklığı, tasarımlarındaki zarif verimle uyum içinde.

Çözüm ise zarif:

Darwin’ci dünya görüşü yalnızca doğru değil, varoluşumuzun gizemini çözebilecek tek kuramdır. Tek oluşu, kuramı iki misli daha tatmin edici hale getiriyor. Darwincilik sadece bu gezegende değil, evrenin yaşam barındırabilecek her yerinde doğrudur.

Darwincilik, şaşırtıcı derecede yalın bir kuram, özünde, kalıtsal çeşitliliğin olduğu yerde, gelişigüzel olmayan üreme biçiminin uzun erimli sonuçları olacağını söylüyor. Fakat unutmayalım ki, ne kadar yalın gözükse de, on dokuzuncu yüzyılın ortalarında Darwin ve Wallace akıl edene dek, yani Newton’un Principia’sından 300 sene sonrasına dek, bu kuram kimsenin aklına gelmedi. Nasıl oldu da böylesine yalın bir fikir Newton, Galileo, Descartes ve Aristoteles düzeyindeki düşünürler tarafından keşfedilemeden kaldı? Ve böylesine güçlü bir fikir nasıl oluyor da hala yaygın bilinç tarafından benimsenmeden kalabiliyor?

Richard Dawkins, insan beyninin özel olarak Darwinciliği yanlış anlamak ve inanılması güç bulmak için tasarlanmış gibi olduğunu söylüyor. Ve bunu şöyle açıklıyor: Darwinciliğe inanmamamızın nedenlerinden biri de, beyinlerimizin evrimsel değişime özgü zaman ölçeğinden tümüyle farklı zaman ölçeklerinde geçen olaylarla uğraşmak üzere yapılanmış olmasıdır. Saniyeler, dakikalar, yıllar ya da en fazla on yıllar alan süreçleri anlamak üzere donanmışız. Oysa Darwincilik, tamamlanması yüz binlerce, milyarlarca yıl sürecek kadar yavaş gerçekleşen birikim süreçlerine ilişkin bir kuramdır. Neyin olası olduğuna ilişkin tüm yargılarımız bu ölçekte müthiş yanlış çıkıveriyor.

Darwinciliğe karşı olanların en büyük iddiası, bu derecede bir rastlantının var olamayacağıdır. Dawkins ise bunun bir rastlantı olmadığını ve birikimli seçilim olduğunu söylüyor.

Karmaşık nesnelerin rastlantı ile bir araya gelmiş olması gerçekten olasılık dışıdır. Ancak karmaşık bir şey, daha yalın şeylerden, rastlantı sonucu varlık bulmuş olabilecek kadar yalın ilksel nesnelerden adım adım, kerte kerte gelişen birikimli dönüşümlerin bir sonucu olarak varlık bulabilir.

Oxford Üniversitesinden fizikokimyacı Peter Atkins, kitabı ‘Yaratılış’ta şöyle diyor: ‘Evrenin büyük bir bölümünün açıklanmaya ihtiyacı yoktur. Örneğin, filler. Moleküller bir kez rekabeti ve kendi görüntülerine sahip başka moleküller yaratmayı öğrendiler miydi, zamanı geldiğinde filler ve fillere benzeyen şeyler etrafta koşuşturmaya başlayacaktır.

Tanrı, sanatçı, kozmosu kaostan tasarlar; usta bir zanaatçı gibi, düzensiz ilksel özdeği, ideallerin tasarısına göre yeniden şekillendirerek düzenli dünyaya varlık kazandırır. Yeni yaratılmış dünyanın ruhu –idealler-  bedeni ile birleşir; ve bedene güzellik, düzen, iyilik, yön ve amaç veren ruhtur. Platona göre bireyin geçici duyusal yaşamı, ölümde sona erer ve birey o zaman kendisinden geldiği ve ona uymak zorunda olduğu ideal dünyadaki, olgusal evrendeki varoluşa geri döner. [3]