Rumi'nin geometrik yorumu

Ünlü İslam düşünürü Rumi, Mevlevilerin sema dansı için yaptığı geometrik yorumda 3,10 torus düğümünü Gül bahçesi / Sular / Dünya üstündeki ve altındaki 3 el olarak tanımlamış ve aşağıdaki diyagramı oluşturmuştur.

Üç Dinsel Anlaşma  

Dinsel anlaşma, bu tartışmada ‘Tanrı ile anlaşma’ olarak ele alınır. Kendini tamamlama yolu ve referansını içinden alan bir vaattir. Batıda inancın üç kolu vardır; İbrani, Hıristiyan ve İslami versiyonların üçü de güçlerini ve sürekliliklerini sağlayan özel anlaşmalara sahiplerdir. Bunların genelleştirilmiş örnekler olarak ele alındığı unutulmamalıdır. Bu tanımlar tüm özellikleri içermez. Bu kolların tüm üyelerinin tek bir genel inanış tipine bağlı olduğunu iddia etmek niyetinde değiliz. İdeal olarak Yahudilik öğrenmeyi, Hıristiyanlık sevgiyi ve Müslümanlık teslimiyeti öne çıkararak inanç sistemlerinde hayati bir noktaya koyar.

• Yahudi inanışında temel olan hukuku anlamak ve ona bağlılıktır. Yazılı olmayan, Talmud, İbrani kaynaklarından bilgi alır. Bu öğrenme için duyulan tutkuya yol açar. Bilgi sayesinde etik davranışa ulaşır, dünya ile temel ilişkisini bu anlayış üstünden kurar. Yahudilerin ellerinden daha fazla zihinlerini kullandıkları yönünde bir kanı hakimdir ki, toprak ve egemenlik olmadan yapabilecekleri tek şey buydu. Göçmen bir kültürün kendini öğrenmeye adaması doğal sayılabilir.

• Hıristiyan inanışı sevgi üzerine kuruludur. Empati ekseninde, inanca giden yolda duyguları beslemeyi temel alır. Algı fizikseldir ve hukuku anlamak daha az önemlidir. İnsan Tanrı sevgisi ile değiştirilebilir ve iyileşebilir.

• İslam inanışı ise teslimiyeti içerir. Kelime anlamı da boyun eğmedir ve her şeyi Tanrının isteğine bırakmak esastır.

Günümüz dünyasında, bu üç inanış ayrı ayrı ele alınamaz. Her biri uyumlu yaşam manifestolarının önemli basamaklarını içerir. Eğer bir çocuğun gelişimindeki evrelerle karşılaştırırsak, üçünün önemini ayrı ayrı anlayabiliriz. Öncelikle yeni hayat mutlaka tasavvur edilmelidir, (İbrani) sonra cenin beslenmeli ve annesinin rahminde taşınmalıdır, bu süreçte ebeveynlerinin duygusal ve vücutsal sevgisine (Hıristiyan) hayati bir şekilde ihtiyaç duyar ve son olarak çocuk doğurulur ve dış dünyadaki bağımsız yaşama teslim edilir. (İslam)

Kendi gerçeğimizde herhangi bir şeyin açığa çıkabilmesi için, düşünülmesi, hissedilmesi ve teslim edilmesi gerekir. Bu aşamalardan biri bile atlanırsa, çocuk var olamaz.

Gerçekleştiğinde, artık ona inanmanız gerekmez,

sadece tecrübe etmek, denemek gerekir. 

Eğer okuyucu bu modeli gerçek dünyada test etmek ve nasıl işlediğini görmek isterse, düşünün ki:

Bir deneyimi buna benzer deneyimler yaşamış diğer insanlarla ilişkilendirebilirsiniz, bu tecrübe kelimelerle ifadede bile zorlandığınız türden olabilir yine de anlaşırsınız. Tecrübe zaruridir. Eğer diğer insanlarla ortak olmayan tecrübelere sahipseniz, diğer insandan öğrenecek ve ona öğretecek bir şeyiniz de yoktur. Gerçek anlayış sadece yaşadıktan sonra gelir ve yeni bir hüner kazanmak için çıraklık dönemi şarttır. Ellerle üretim tanımın üzerinde yükselir ve sözcükleri gerçeklere çevirir.

Okuyarak gaz ve fren pedalını nasıl kullanacağınızı öğrenebilirsiniz ancak ayaklarınızı bu şekilde eğitmeniz tecrübe ederek mümkün olur.

Derin ruhsal deneyimler için de bu süreç gerekir. Mishneh’in Talmud yorumunda Ain Dorshin, Rabbi Akiva ve üç arkadaşının meditasyonlarında cenneti deneyimlemesini anlatır. Rabbi Akiva usta bir kabalisttir ve yaratılış konusundaki öğretileri yazan ilk insandır. Onun ruhsal tecrübeleri, bu tür tecrübeleri yaşamamış insanlar tarafından anlaşılamaz. Dini yükümlülüklere uyan biri bu tecrübelere yaklaşır ancak bu onu cenneti tecrübe etmeye hazırlamaz. Bu tür bir tecrübeden sağlam olarak dönebilen tek kişinin Rabbi Akiva olduğu söylenmektedir. Cennetten ancak girdiğiniz şekilde çıkabilirsiniz. Akiva b katmanından yani bütünlük ve barış kapısından girmişti ve yine oradan çıktı. Arkadaşlarından biri cennette öldü ve geri dönemedi. Diğeri döndü fakat iyi durumda değildi. Üçüncü ise entelektüel yeteneklerini kurtarabilmişti ancak ruhsal yeteneklerini kaybetmiş olarak döndü. (Quote’nin notu: Nasıl Yani?!)

Cennetteki bilgilere uzanan bir kral yolu bulunmuyor ve bu tecrübeler ikinci el tarafından taklit edilemez. Ruhsal gerçekleri kendiniz için tecrübe etmeden bilmeniz olanaksızdır. Kendi deneyimlerinizi ise ancak benzerlerini yaşamış olanlarla paylaşabilirsiniz. Ve bir çocuğun cinsel deneyimlerle ilgili yorum yapması ne kadar mümkünse, bu tecrübelerden birini yaşamamış birinin bu konu hakkında yorum yapması o kadar anlamlı olabilir.

Pirke Avot metninin ilk bölümünde şöyle der:

‘onun isteğine, kendi isteğinmiş gibi davran, böylece o da senin isteğine kendisininmiş gibi davranır. Onunkinden önce kendi isteğinden vazgeç, böylece o da seninkinden önce başkalarının isteklerinden vazgeçer.’

Dinsel öğretilerin insanlara iyi davranışı öğretmek için olduğu düşünülür. Ancak gerçekten bilincin bilimini öğreneceksek, bu ifadelerin daha fazlasını içerdiğini düşünmeliyiz. Gerçek ve pratik anlamlara sahip olabilirler. İnançta, test edip ispatlanabilecek deneyler vardır. Bilincin bilimini ispatlamak için bu metnin sahibi tarafından bir bilgisayar konferansında kullanılan bir deney tasarlanmıştır. Yöntemleri izleyerek isteyen her kişi Yahudi öğretilerine ve karşılaştırmalı olarak İslam ve Hıristiyan öğretilerine ulaşabilir.

ø Arabayı Geçmenin İnceliği ø

Aşağıdakilere inanmayın, sadece uygulayın. Eğer inanırsanız, diskalifiye olursunuz. Bu yüzden başlangıçta bunu eğlence olarak düşünebilirsiniz.

Bunun nedeni eğer istenilen sonuç gerçekleşirse egonuzun devreye girmesidir. Bilinç ego birlikteliği ‘dalga denklemini’ dağıtır ve deneyin işlemesini engeller.

İsteğinizi iptal etmenizin gerekliliği deney için bazı artı yollar da işaret eder. Yalnız olmalısınız ya da yanınızdakilerle deneyi paylaşmayın.

Eğer yanınızdakilere niyetinizi söylerseniz, deneyinizin sonucu sizi başarılı ya da başarısız kılar yani ego devreye girer, böylece deney işlemez.

Deneyi yaptıktan sonra söylemeyi planlasanız bile, bu plan egonuzu devreye sokacak ve deney gerçekleşmeyecektir.

Eğer siz, şu an bir aziz gibi isteklerinizi iptal edebilen bir insansanız, bu önlemlere ihtiyacınız yoktur. Ancak yazının devamında sizin bir aziz olmadığınızı farz edeceğiz. İsteyen ego-bilinç bizim 3 boyutlu bedenlerimize bağlıdır. Daha yüksek bir gerçeklik deneyimi üç boyutlu gerçekle tutarlı değildir, çünkü üç boyut nedenseldir. Bu, tekrarlanabilen ve geçerliliği ispatlanabilen bir deney olduğu halde, fiziksel olarak nedensel değildir. Bütün şartları yerine getirdiğiniz zaman, deney sizin için güvenilir olacak. Tevazu olmadan deney başarısız olur. Bu yüzden deneyi birilerine sunamazsınız. Sadece denemeleri için onları cesaretlendirebilirsiniz. Böylece başardıkları zaman konuşabileceğiniz ortak bir tecrübeniz olur.

Buradaki sadece bir örnektir. Bunu benzer durumlara taşıyabilir ve kendinize göre yorumlayabilirsiniz.

İki yönde de tek şeritli olan bir yolda gidiyorum. Sollamak yasak ve tehlikeli çünkü görüş açısı dar. Acelem var ve 45 mil ile giderken, 20 mil ile giden bir traktörün arkasında kalıyorum. Traktör olmasaydı, kendi hızımla vaktinde hedefime ulaşabilirdim.

Peki şimdi ne yapmalı?

Kaza riskini göze alıp traktörü geçmeye çalışabilirim. Ama bu kazayı göze alacak kadar acil bir durum değil.

Uzunları yakıp, kornaya asılıp, traktörün arkasında sinirle bekleyebilirim. Ancak traktörün yapabileceği bir şey de yok, ancak o kadar hız yapabilir.

Bu durumda deneye geçiyorum.

İlk durumda traktörü geçmek istiyordum. İsteklerimi törpülemem gerekiyor.

1. Arkasında kalmayı sürdürüyorum. Ancak kendini baskı altında hissedeceği kadar yakın durmuyorum. Sadece orada olduğumu görüyor.

2. Açıkça veya zihnimde ona gülümsüyorum. Dikiz aynasından onu görebildiğimi farz ediyor ve gözlerimle selamlıyorum. Şu düşünceyi oluşturuyorum: ‘İyi günler, bayım. Sizi geçebilir miyim? Eğer izin verirseniz, mutlu olacağım’. Bu benim isteğimi ortaya koyma biçimim.

3.  Traktörün epeyce arkasında kalıyorum, ve tamamen onu geçmekten vazgeçiyorum. İsteğimi Tanrının isteği önünde iptal ederek, takdiri ona bırakıyorum. Bu aşama hayatidir ve değiştirilemez. İsteğimi iptal etmeliyim yoksa hiçbir şey değişmez. Geçme konusundaki bütün umudumu ve beklentimi yok etmezsem ve kendi isteğimi Tanrınınkinin lehine değiştirmezsem ve sonsuza dek unutmazsam hiçbir şey olmaz.  Eğer hiçbir şey olmadığı için sinirlerim gerildiyse, hiçbir şey olmamaya devam edecektir.

4. Bütün şartlara ulaşıldığında, manifestoyu görmek istediğim şekilde düşünceyi oluşturduğum zaman..

5. Ve ihtiyacımı ve onunla paylaştığım sevgi dolu duyguları hissettiğim zaman..

6. Ve isteğimi Tanrının isteğiyle transfer ederek dileğimin tamamı ile uçup gitmesine izin verdiğim zaman..

...ancak ve sadece bundan sonra O olur.

Traktörü takip etmekten vazgeçtiğimde, traktör açıklanamaz bir şekilde çekilecek ya da bir tarafa dönerek geçmeme izin verecek. Veya başka bir şekilde geçmem için bir fırsat doğacak.

Bazen traktörü geçme konusundaki isteğimi yok etmemi sağlayan radyoyu açmak ve kendimi bir tartışmada veya müzikte kaybetmek olur. Radyoya odaklandığım sırada, isteğimi yönlendirdiğim an ve bundan sonra önümdeki engel kaybolur.

Arabayı geçme inceliği kendinizi polis otosunun arkasında bulduğunuzda da faydalıdır. Sizin için deney işe yarayabilir ancak bunu saymaktan vazgeçene dek bir daha işlemez. Saymak bu durumlarda alanla tutarsızdır. Aslında ilk denemede başarılı olmak güçtür, çünkü ego beklentilerini tutamazlar.

Ancak bir hayli denemeden sonra, doğal olarak bir şey olmasını ummamak mümkün hale gelir. Daha sonra doğal olarak bunu yapabilirsiniz. Bu yeteneğinizi birine göstermek istediğinizde işe yaramayacaktır. Çünkü egoya döner.

Zamandan zamana etkisi değişmesin istiyorsanız bir deney daha yapabilirsiniz.

·    Bu büyü değildir, hatta tam tersidir. Büyü, birinin kendi gücünü aşırı ve kötüye kullanmasıdır. Arabayı geçme inceliği ise kendi isteğinizi Tanrının iradesine bırakmaktır. Bu kabalistik ve dini perspektiflerin geleneksel öğretiler üstünde rehber oluşu ve gerçek yaşamdaki yardımcı rolüne bir örnektir.

·    Bu bilincin bilimidir. İnanılması değil, test edilmesi gerekir.

Ne yaparsanız yapın, bu deneyi inandıklarınızla çelişen bir şekilde yapmayın. Doğru anlaşılmazsa bu deney putlaştırma ile sonuçlanabilir. Bu ilk dinsel öğretilere ulaşan bir araştırmadır.

..Ve buna benzer bir deneyimi olan birini biliyorsanız, bu özel gösteriyi paylaşabileceğiniz birileri var demektir, objektif bir şekilde tartışabilirsiniz.

Not: Arabayı Geçme İnceliği’nin önceki bir versiyonu Paul David Pursglove’un The Zen of Close Encounters (Yakın Karşılaşmaların Zen’i) adlı kitabında bir deneme olarak yayınlandı. 1995, Yeni Oluş Projesi, Berkeley.

 Kaynak: The Three Abrahamic Covenants and the Car Passing Trick

              Stan Tenen, 1996